Obezite Cerrahisi1 Ekim 2026

Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Nasıl Hesaplanır?

Vücut kitle indeksinizi boy ve kilo bilgilerinizle hesaplayın. VKİ sonucunun ne anlama geldiğini ve hangi durumlarda tek başına yeterli olmadığını öğrenin.

Boyunuzu ve kilonuzu bir hesaplama aracına yazdınız; ekranda 27,4 ya da 36,1 gibi bir sonuç belirdi. Peki bu sayı gerçekten ne anlatıyor? Vücut kitle indeksi, kişinin ağırlığını boyuna göre değerlendiren pratik bir ölçüdür. Sağlık profesyonelleri bu değeri fazla kilo ve obezitenin ilk değerlendirmesinde kullanır. Yine de tek bir sayı üzerinden kişinin ne kadar sağlıklı olduğuna karar verilemez.

VKİ hesaplama formülü

Vücut kitle indeksi, kilogram cinsinden ağırlığın metre cinsinden boyun karesine bölünmesiyle hesaplanır. Formül şöyledir: VKİ = kilo (kg) / boy² (m).

Örneğin 92 kilogram ağırlığında ve 1,75 metre boyunda bir yetişkin için önce 1,75 ile 1,75 çarpılır. Sonuç 3,0625'tir. Ardından 92 bu sayıya bölünür ve VKİ yaklaşık 30 olarak bulunur. Hesaplama sırasında boyun santimetre değil metre olarak yazılması gerekir.

VKİ sonucu ne anlama gelir?

VKİ değeri

Genel sınıflandırma

18,5'in altı

Düşük kilolu

18,5 - 24,9

Normal aralık

25,0 - 29,9

Fazla kilolu

30,0 - 34,9

1. derece obezite

35,0 - 39,9

2. derece obezite

40 ve üzeri

3. derece obezite

Bu sınıflandırma yetişkinler için genel bir çerçevedir. Sonuç yükseldikçe tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, uyku apnesi ve kalp-damar hastalıkları gibi obeziteyle ilişkili sorunların görülme olasılığı artabilir. Ancak aynı VKİ değerine sahip iki kişinin yağ dağılımı, kas kütlesi ve metabolik durumu birbirinden farklı olabilir.

Neden yalnızca tartıya veya VKİ'ye bakmıyoruz?

VKİ vücuttaki yağ oranını doğrudan ölçmez. Kas kütlesi yüksek bir sporcunun sonucu fazla kilolu aralığında çıkabilir; buna karşılık normal VKİ değerine sahip bir kişide bel çevresi geniş ve metabolik risk yüksek olabilir. Bu nedenle bel çevresi, kan basıncı, kan şekeri, karaciğer yağlanması, uyku düzeni ve kişinin hareket kapasitesi de değerlendirmeye katılır.

Gebelikte ve çocukluk döneminde yetişkinlere ait VKİ tablosu kullanılmaz. Çocuklarda yaşa ve cinsiyete göre persentil eğrileri gerekir. İleri yaştaki kişilerde kas kaybı da sonucun yorumunu değiştirebilir.

VKİ kaç olursa obezite cerrahisi düşünülür?

Obezite cerrahisi kararı yalnızca hesaplama aracında görülen değere göre verilmez. Güncel uluslararası kılavuzlarda VKİ 35 ve üzerinde olan kişiler metabolik ve bariatrik cerrahi açısından değerlendirilebilir. VKİ 30-34,9 aralığında ise tip 2 diyabet gibi metabolik hastalıklar, daha önce uygulanan cerrahi dışı tedaviler ve kalıcı kilo kaybı sağlanıp sağlanamadığı önem kazanır.

Bu eşikler bir kişiye otomatik olarak ameliyat önerildiği anlamına gelmez. Ameliyat öncesinde beslenme alışkanlıkları, psikolojik durum, endokrin hastalıklar, kullanılan ilaçlar, ameliyat ve anestezi riski ile kişinin uzun dönem takibe uyumu birlikte ele alınır.

Hesaplama sonucunuz yüksek çıktıysa ne yapmalısınız?

Tek bir ölçümle paniğe kapılmak yerine sonucu başlangıç noktası olarak görmek daha doğrudur. Kilonuzu benzer koşullarda yeniden ölçebilir, bel çevrenizi not edebilir ve varsa tansiyon, kan şekeri, horlama, gündüz uyku hali veya eklem ağrısı gibi şikâyetlerinizi hekim görüşmesine götürebilirsiniz.

VKİ, tanı koyan bir test değil; daha ayrıntılı sağlık değerlendirmesine ihtiyaç olup olmadığını gösteren tarama aracıdır.

Sık sorulan sorular

VKİ 30 ne demektir?

Yetişkin sınıflandırmasında VKİ'nin 30 olması obezite aralığının başlangıcıdır. Bunun sağlık açısından ne ifade ettiği, bel çevresi ve eşlik eden hastalıklarla birlikte değerlendirilmelidir.

VKİ ideal kiloyu kesin olarak gösterir mi?

Hayır. Belirli bir boy için yaklaşık ağırlık aralığı hesaplanabilir; ancak kas kütlesi, vücut yapısı ve yaş gibi etkenler nedeniyle tek bir 'ideal kilo' herkes için geçerli değildir.